DOTP – Dioktil Tereftalat

Temel Bilgiler

• CAS No: 6422-86-2
• EINECS No: 229-176-9
• Molekül Ağırlığı: 390.564 g/mol
• Kimyasal Formül: C₂₄H₃₈O₄

Fiziksel Özellikleri

• Genel özellikler: Renksiz, yağlı sıvı
• Koku: Kokusuz
• Yoğunluk: 0.98 g/cm³
• Kaynama Noktası: 400°C
• Erime Noktası: 30°C
• Parlama Noktası: 110°C
• Buhar Basıncı: 1 mmHg (20°C)
• Çözünürlük (suda): Neredeyse çözünmez
• Kırılma İndisi: 1.49 nD

Genel Özellikleri

DOTP veya Dioktil Tereftalat, tereftalik asit ve 2-etil hekzanolün esteridir. Özellikleri DOP ve DINP’ye çok benzer ancak ortoftalat değil tereftalattır. Suda çözünmeyen, hafif kokulu, berrak bir sıvı olan DOTP, düşük toksisite değeriyle bilinir ve özellikle plastikleştirici olarak yaygın bir alternatif haline gelmiştir. Düşük uçuculuğu, PVC ile yüksek uyumu ve gıda ile temas durumlarında güvenli olması nedeniyle kullanımı hızla artmaktadır.

Üretimi

DOTP iki farklı yöntemle üretilebilir: İlki dimetil tereftalat ile 2-etilheksanolün trans-esterifikasyonudur. Diğeri ise tereftalik asidin 2-etilheksanol ile doğrudan esterleştirilmesidir.

Kullanım Alanları

DOTP, başta PVC olmak üzere birçok plastik malzemenin üretiminde plastikleştirici olarak kullanılır. Bunun dışında boya ve vernik sanayisinde, otomotiv parçaları, yüksek sıcaklık kabloları, deri ürünleri, kağıt son işlemleri ve lateks bileşimlerinde de kullanılır. Ayrıca saç bakım ürünlerinde ve çeşitli mürekkep uygulamalarında da yer alır.

Güvenlik Önlemleri ve Zehirlilik Durumu

DOTP, diğer ftalatlara kıyasla çok daha düşük toksisiteye ve kanserojen potansiyeline sahiptir, bu nedenle daha güvenli kabul edilir ve gıda ambalajlarında sıkça kullanılır. Ancak son araştırmalar, uzun süreli maruz kalımda bazı sağlık riskleri taşıyabileceğini göstermektedir.

Çevre açısından bakıldığında DOTP doğada kolay bozunmaz, su ve toprakta birikir. Bu yüzden atık yönetimi uygun şekilde yapılmalı, şehir şebekesine veya toprağa doğrudan verilmemelidir.